tailieunhanh - Nitơ

Do có 3 e độc thân nên nitơ có khả năng tạo ra ba liên kết cộng hoá trị với nguyên tố khác. - Độ âm điện của N là 3, chỉ nhỏ hơn của F và O, do đó N có số oxi hoá dương trong hợp chất với 2 nguyên tố này. | Nitơ 1. Cấu tạo nguyên tử - Nitơ có cấu hình electron Do có 3 e độc thân nên nitơ có khả năng tạo ra ba liên kết cộng hoá trị với nguyên tố khác. - Độ âm điện của N là 3 chỉ nhỏ hơn của F và O do đó N có số oxi hoá dương trong hợp chất với 2 nguyên tố này. Còn trong các hợp chất khác nitơ có số oxi hoá âm. Số oxi hoá của N -3 0 1 2 3 4 và 5. - Nitơ tồn tại bền ở dạng phân tử N2 N N . - Nguyên tố nitơ tự nhiên là hỗn hợp của hai đồng vị và với tỷ lệ 272 1. Nitơ chiếm 0 01 khối lượng vỏ Trái Đất. Dạng tồn tại tự do là những phân tử hai nguyên tử. 2. Tính chất vật lý Nitơ là chất khí không màu không mùi không cháy hoá lỏng ở -195 8oC và hoá rắn ở -209 9oC. Nitơ nhẹ hơn không khí d 1 2506g lít ở đktc hoà tan rất ít trong nước. 3. Tính chất hoá học Vì có liên kết ba nên phân tử N2 rất bền chỉ ở nhiệt độ rất cao mới phân li thành nguyên tử. Do vậy ở nhiệt độ thường nitơ rất trơ không phản ứng với các nguyên tố khác. Ở nhiệt độ cao đặc biệt là có chất xúc tác nitơ phản ứng với nhiều nguyên tố kim loại và phi kim. a Tác dụng với hiđro Ở 400oC có bột Fe xúc tác áp suất cao N2 tác dụng với H2. Phản ứng phát nhiệt b Tác dụng với oxi Ở 3000oC hoặc có tia lửa điện N2 tác dụng với O2. Phản ứng thu nhiệt Ở nhiệt độ thường NO hoá hợp ngay với O2 của không khí tạo ra NO2 màu nâu c Tác dụng với kim loại Nitơ không phản ứng trực tiếp với halogen lưu huỳnh. 4. Điều chế và ứng dụng a Trong công nghiệp Hoá lỏng không khí sau đó chưng cất phân đoạn và thu N2 ở -196oC. b Trong phòng thí nghiệm Nhiệt phân 1 số muối amoni. Ví dụ Nitơ chủ yếu được dùng để sản xuất amoniac axit nitric phân đạm tạo môi trường lạnh. 5. Các hợp chất quan trọng của nitơ. a Amoniac Phân tử NH3 tồn tại trong không gian dưới dạng tứ diện góc liên kết là 109o28 ba liên kết tạo thành bởi 3 obitan lai hoá sp3 của N Liên kết giữa N và 3H là liên kết cộng hoá trị có cực cặp e dùng chung lệch về phía N. Phân tử NH3 là phân tử phân cực ở N còn 1 cặp electron tự do làm cho NH3 tạo được liên kết hiđro. - Tính chất vật lý NH3