tailieunhanh - Sự vận động của quan niệm về tự do trong lịch sử triết học phương Tây trước triết học Mác-xít

Bài viết này trình bày về khái lược lịch sử quan niệm về tự do trong triết học phương Tây trước triết học Mác và chỉ tập trung ở những mốc mang tính bước ngoặt, có sự chuyển biến về chất trong việc giải quyết vấn đề. | TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, Trường Đại học Khoa học – ĐH Huế Tập 6, Số 2 (2016) SỰ VẬN ĐỘNG CỦA QUAN NIỆM VỀ TỰ DO TRONG LỊCH SỬ TRIẾT HỌC PHƯƠNG TÂY TRƯỚC TRIẾT HỌC MÁC-XÍT Nguyễn Thị Kiều Sương Khoa Lý luận chính trị, Trường Đại học Khoa học – Đại học Huế Email: ngkieusuong@ TÓM TẮT Trong lịch sử triết học, những quan niệm khác nhau về tự do phát triển như một dòng chảy liên tục, bắt đầu từ triết học cổ đại và đạt đến đỉnh cao trong triết học Mác - Lênin. Và mặc dù còn nhiều hạn chế như chưa nhìn thấy được nguồn gốc kinh tế, nguồn gốc giai cấp của vấn đề về tự do, đặc biệt việc giải quyết vấn đề còn mang nặng tính duy tâm hoặc siêu hình nhưng triết học phương Tây trước Mác đã để lại nhiều giá trị lịch sử tích cực trong quan niệm về tự do. Đó chính là cơ sở, là tiền đề quan trọng cho sự ra đời lý luận về tự do trong triết học Mác - Lênin. Từ khóa: lịch sử triết học phương Tây, tự do, vận động. Bản Tuyên ngôn độc lập của nước Mỹ ngày 4-7-1776 mở đầu bằng câu: "chúng tôi xem những sự thật này vốn là dĩ nhiên: mọi người sinh ra bình đẳng, đấng tạo hóa đã ban cho họ một số quyền, trong đó có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc.". Tuy nhiên, tự do không phải là cái có sẵn, cái vĩnh viễn, mà để có được những bước tiến nhất định trên con đường tìm kiếm tự do, nhân loại đã phải trải qua biết bao biến cố và thăng trầm, "mỗi bước tiến của nền văn minh là một bước tiến gần đến tự do". Mỗi bước tiến bộ của nền văn minh đều đem lại cho con người một quyền lực lớn hơn nữa đối với tự nhiên và xã hội, là một sự tiến bộ của tự do. Mỗi bước tiến bộ của tự do đều gắn liền với cuộc đấu tranh chinh phục tự nhiên và làm chủ xã hội, phản ánh qua trình nhân loại vươn lên tự giải phóng mình. Tự do biến đổi trong sự phát triển của lịch sử, nó phụ thuộc vào trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, trình độ văn hóa, văn minh, đặc biệt là phương thức sản xuất, hình thái kinh tế - xã hội nhất định. Vì thế nội dung của lý luận về tự do cũng có quá trình

TỪ KHÓA LIÊN QUAN